Personel servisi kuralları: İK ve İSG yöneticileri için rehber
Personel taşımacılığında işverenin bilmesi gereken yasal çerçeve, servis kazalarında yapılacaklar ve çalışanlar için servis kullanım kuralları.
Personel servisi, çalışanların her gün kullandığı ve işverenin sorumluluğunu doğrudan ilgilendiren bir hizmettir. Bu rehberde İnsan Kaynakları ve İş Sağlığı ve Güvenliği birimlerinin personel taşımacılığıyla ilgili en sık karşılaştığı konuları özetliyoruz.
1. Personel servis aracı nedir, kim taşıyabilir?
Karayolları Trafik Kanunu'na göre personel servis aracı, bir kamu kurumu ya da özel veya tüzel kişilere ait personeli ücret karşılığında taşıyan kişi veya şirketlere ait minibüs ve otobüs cinsi ticari araçtır. Kurumların kendi personelini kendi araçlarıyla taşıması bu tanımın dışındadır.
Ankara'da ücretli personel taşımacılığı, Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin servis düzenine kayıtlı C plakalı araçlarla yapılır. Araç, sürücü ve güzergah değişiklikleri Belediye'nin C plaka uygunluk süreçleri üzerinden yürütülür.
2. Servis kazası iş kazası sayılır
5510 sayılı Kanun'un 13. maddesine göre sigortalıların işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında meydana gelen kazalar iş kazasıdır. Bu nedenle:
- Personel servisinde yaşanan bir kaza, işveren açısından iş kazası olarak değerlendirilir.
- İşveren, iş kazasını kazadan sonraki üç iş günü içinde SGK'ya bildirmelidir.
- Taşımacı firmanın sigortalarının (zorunlu trafik sigortası, koltuk ferdi kaza sigortası) güncel olması, olası bir kazada hem çalışanı hem işvereni korur.
- İSG risk değerlendirmenizde personel taşımacılığını ayrı bir başlık olarak ele almanız önerilir.
3. Sürücü ve araç şartları
- Sürücü belgesi: Aracın sınıfına uygun ehliyet.
- SRC belgesi: Yurtiçi ticari yolcu taşımacılığında SRC2 (SRC1 sahipleri de bu işi yapabilir).
- Psikoteknik değerlendirme: Ticari yolcu taşıyan sürücülerden istenen rapor.
- Araç belgeleri: Ruhsat, periyodik muayene, zorunlu trafik sigortası ve koltuk ferdi kaza sigortası poliçeleri.
- Araç yaşı: Kamu kurumlarına hizmet veren araçlar için Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği'nde belirlenir; özel sektörde sözleşme ve şartnameyle belirlenir.
4. Bekleme süresi ve durak düzeni
Personel servisleri için mevzuatta genel bir bekleme süresi yoktur. Süre, sözleşmede ve işyerinin servis kullanım kurallarında belirlenmelidir. Pratikte servis, durağa planlanan saatte gelir ve kısa bir süre bekleyip hareket eder; aksi hâlde güzergahın sonundaki personel geç kalır. Durak ve saat değişiklikleri personele önceden duyurulmalıdır.
5. Çalışanlar için servis kullanım kuralları (örnek)
İşyerinizin servis kullanım talimatına şu maddeleri ekleyebilirsiniz:
- Durakta sefer saatinden önce hazır bulunmak.
- Araçta emniyet kemeri varsa takmak.
- Araçta sigara içmemek, yüksek sesle telefonla konuşmamak.
- Sürücünün dikkatini dağıtacak davranışlardan kaçınmak.
- Servisi kullanmayacağı günleri önceden bildirmek.
- Şikayet ve önerileri sürücüye değil, İK birimine veya taşımacı firmanın operasyon sorumlusuna iletmek.
6. Servis memnuniyet anketi örneği
Hizmet kalitesini ölçmek için yılda bir ya da iki kez kısa bir anket yapabilirsiniz. Her soru 1 (çok kötü) ile 5 (çok iyi) arasında puanlanabilir:
- Servis aracı durağa zamanında geliyor mu?
- Servis sizi vardiya başlangıcından önce işyerine ulaştırıyor mu?
- Sürücünün sürüş güvenliğini nasıl değerlendiriyorsunuz?
- Sürücünün davranışlarını ve iletişimini nasıl değerlendiriyorsunuz?
- Aracın temizliği ve iklimlendirmesi yeterli mi?
- Durağınız evinize yeterince yakın mı?
- Güzergah veya saat değişiklikleri size zamanında bildiriliyor mu?
- Eklemek istediğiniz görüş (açık uçlu)
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat değişebilir. İşletmenize özgü durumlar için iş güvenliği uzmanınıza ve hukuk danışmanınıza başvurun.
Rinan Turizm ile personel taşımacılığı
Rinan Turizm, 2014'ten bu yana Ankara'da C plakalı personel servis araçlarıyla personel taşımacılığı yapıyor. Araç ve sürücü belgelerini sözleşme öncesinde paylaşıyor, servis kullanım kurallarınızı sürücülerimize uygulatıyoruz. Teklif almak için formu doldurun ya da +90 538 788 57 86 numarasından arayın.
İlgili: Personel servis sözleşmesi · Firma seçerken dikkat edilecekler · Personel taşımacılığı sözlüğü
Personel servisi kuralları hakkında sorular
Personel servisinde yaşanan kaza iş kazası sayılır mı?
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13. maddesine göre, sigortalıların işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında meydana gelen kazalar iş kazasıdır. İşverenin kazayı, kazadan sonraki üç iş günü içinde SGK'ya bildirmesi gerekir.
Personel servisi kaç dakika bekler?
Mevzuatta personel servisleri için genel bir bekleme süresi tanımlı değildir. Bekleme süresi, taşımacı firma ile yapılan sözleşmede veya işyerinin servis kullanım kurallarında belirlenir. Uzun bekleme diğer personelin geç kalmasına yol açacağı için süre kısa tutulur ve personele önceden duyurulur.
Personel servis şoföründe hangi belgeler aranır?
Aracın sınıfına uygun sürücü belgesi (ehliyet), yurtiçi yolcu taşımacılığı için SRC belgesi (SRC2 veya SRC1) ve psikoteknik değerlendirme raporu. Sözleşme öncesinde bu belgelerin kopyalarını istemeniz önerilir.
Personel servis araçları kaç yaşında olmalı?
Kamu kurumlarına hizmet veren personel servis araçları için yaş sınırı Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği ile belirlenir ve dönem dönem güncellenir. Özel sektörde yaş sınırı genellikle işletmenin sözleşmesinde veya şartnamesinde belirlenir.